आजच्या काळात घर, कार, शिक्षण किंवा एखाद्या मोठ्या खर्चासाठी कर्ज घेताना बँक किंवा कर्ज देणारी संस्था तुमची Credit History आणि CIBIL Score तपासू शकते. त्यामुळे तुमचा CIBIL Score किती आहे आणि तुमच्या Credit Report मध्ये कोणती माहिती नोंदवली आहे, हे वेळोवेळी तपासणे उपयोगी ठरते.
अनेकांना वाटते की CIBIL Score Check करण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात. पण तुम्ही CIBIL च्या अधिकृत Website वरून Free CIBIL Score आणि Report पाहू शकता.
या लेखात आपण CIBIL Score मोफत कसा Check करायचा, Free CIBIL Report मध्ये कोणती माहिती मिळते, स्वतःचा Score Check केल्याने तो कमी होतो का आणि Report मध्ये चुकीची माहिती आढळल्यास काय करायचे, हे अगदी सोप्या भाषेत जाणून घेणार आहोत.
CIBIL Score म्हणजे काय?
CIBIL Score हा तुमच्या Credit History चा 3 अंकी Score आहे. हा Score साधारणपणे 300 ते 900 दरम्यान असतो.
साधारणपणे, चांगला CIBIL Score हा तुमचा Credit History व्यवस्थित असल्याचे संकेत देतो. तुम्ही कर्जाचे हप्ते (EMI) आणि Credit Card चे बिल वेळेवर भरत असाल, तर तुमची Credit History चांगली राहण्यास मदत होते.
तुम्ही भविष्यात Personal Loan, Home Loan, Car Loan किंवा Credit Card घेण्यासाठी अर्ज केला, तर बँक किंवा कर्ज देणारी संस्था तुमचा CIBIL Score आणि Credit History (कर्जाची पूर्वीची माहिती) तपासू शकते.
CIBIL Score, 750+ Score चांगला का मानला जातो आणि Score सुधारण्यासाठी कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात, हे जाणून घेण्यासाठी [CIBIL Score म्हणजे काय? 750+ Score कसा वाढवावा?] हा लेख वाचा.
CIBIL Score आणि CIBIL Report मध्ये काय फरक आहे?
CIBIL Score आणि CIBIL Report मधील फरक
| मुद्दा | CIBIL Score | CIBIL Report |
|---|---|---|
| काय आहे? | 3 अंकी Score | Credit History ची सविस्तर माहिती |
| Range | 300 ते 900 | ठराविक Range नाही |
| काय सांगतो? | Creditworthiness चा संकेत | तुमची Credit History |
| काय माहिती मिळते? | मुख्यतः Score | Loan, Credit Card, Payment History, Enquiries इ. |
| उपयोग | Credit Profile चा अंदाज घेण्यासाठी | Credit माहिती तपासण्यासाठी |
सोप्या भाषेत:
CIBIL Score = तुमचा Credit Score
CIBIL Report = तुमची संपूर्ण Credit History
CIBIL Score मोफत कसा Check करावा?
तुमचा CIBIL Score Check करण्यासाठी तुम्हाला कोणत्याही अनोळखी Website किंवा App वर जाण्याची गरज नाही. TransUnion CIBIL च्या अधिकृत Website वरून तुम्ही तुमचा Free CIBIL Score आणि Report पाहू शकता.
ही प्रक्रिया अगदी सोपी आहे. खालील Steps Follow करून तुम्ही सहजपणे CIBIL Score Check करू शकता.
Step 1: CIBIL च्या अधिकृत Website वर जा
सर्वप्रथम TransUnion CIBIL च्या अधिकृत Website वर जा.
तिथे “Get your Free CIBIL Score & Report” हा पर्याय निवडा.
Step 2: Sign Up किंवा Login करा
जर तुमचे CIBIL Account आधीपासून असेल तर Login करा.
जर तुम्ही पहिल्यांदाच CIBIL Score Check करत असाल तर नवीन Account तयार करण्यासाठी Sign Up करा.
Step 3: आवश्यक माहिती भरा
नवीन User असल्यास तुम्हाला काही आवश्यक वैयक्तिक माहिती भरावी लागेल.
यामध्ये तुमचे:
- नाव
- जन्मतारीख
- Mobile Number
- Email ID
- PAN किंवा आवश्यक ओळख माहिती
यांसारखी माहिती विचारली जाऊ शकते.
Step 4: Identity Verification पूर्ण करा
माहिती भरल्यानंतर तुमची Identity Verification प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल.
ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर तुम्हाला तुमच्या CIBIL Account मध्ये प्रवेश मिळेल.
Step 5: तुमचा Free CIBIL Score आणि Report पहा
Verification पूर्ण झाल्यानंतर तुमचा CIBIL Score आणि Credit Report पाहता येईल.
तुमचा Score 300 ते 900 दरम्यान असतो आणि Report मध्ये तुमच्या Credit History संबंधित सविस्तर माहिती मिळते.
Free CIBIL Report मध्ये काय माहिती मिळते?
1. CIBIL Score
तुमचा 3 अंकी CIBIL Score दिसतो. हा Score 300 ते 900 दरम्यान असतो.
2. कर्जाची माहिती
तुमच्या नावावर असलेल्या किंवा पूर्वी घेतलेल्या कर्जांची माहिती दिसू शकते.
3. Credit Card ची माहिती
तुमच्या नावावर असलेल्या Credit Card आणि त्यासंबंधीच्या व्यवहारांची माहिती दिसू शकते.
4. कर्जाचे हप्ते वेळेवर भरले आहेत का?
तुम्ही कर्जाचे हप्ते (EMI) आणि Credit Card चे बिल वेळेवर भरले आहे का, याची माहिती दिसते.
5. चालू आणि बंद केलेल्या कर्जांची माहिती
सध्या कोणती कर्जे चालू आहेत आणि कोणती कर्जे पूर्णपणे फेडून बंद केली आहेत, हे समजू शकते.
6. कर्जासाठी केलेल्या चौकशीची माहिती
कर्ज किंवा Credit Card साठी अर्ज केल्यानंतर बँक किंवा कर्ज देणाऱ्या संस्थेने केलेल्या चौकशीची नोंद दिसू शकते.
CIBIL Score Check केल्याने तो कमी होतो का?
नाही. तुम्ही स्वतःचा CIBIL Score Check केल्याने तुमचा CIBIL Score कमी होत नाही.
अनेक लोकांना अशी भीती असते की वारंवार स्वतःचा CIBIL Score पाहिल्यामुळे Score कमी होईल. पण स्वतःचा Score किंवा Credit Report Check केल्याने तुमच्या CIBIL Score वर कोणताही परिणाम होत नाही.
त्यामुळे तुम्हाला तुमचा CIBIL Score किती आहे, Credit Report मध्ये कोणती माहिती आहे किंवा काही चुकीची नोंद आहे का, हे तपासायचे असल्यास तुम्ही स्वतःचा Report Check करू शकता.
समजा, तुम्ही Home Loan, Personal Loan किंवा Credit Card साठी अर्ज करता तेव्हा बँक किंवा कर्ज देणारी संस्था तुमची Credit History तपासू शकते. याला Credit Enquiry म्हणतात. अनेक Credit Enquiries कमी कालावधीत झाल्यास त्याचा CIBIL Score वर परिणाम होऊ शकतो.
म्हणून स्वतःचा CIBIL Score तपासण्यास घाबरू नका. स्वतःचा Score पाहिल्यामुळे तो कमी होत नाही.
CIBIL Score किती वेळा Check करावा?
तुमचा CIBIL Score आणि Credit Report वेळोवेळी Check करणे चांगली सवय आहे. त्यामुळे तुमचा Score किती आहे, Credit History मध्ये काही बदल झाला आहे का किंवा तुमच्या Report मध्ये काही चुकीची माहिती आहे का, हे समजू शकते.
स्वतःचा CIBIL Score किंवा Credit Report Check केल्याने तुमचा Score कमी होत नाही. त्यामुळे गरजेनुसार तुम्ही स्वतःचा Score तपासू शकता.
पण स्वतःचा CIBIL Score Check करणे आणि CIBIL कडून मिळणारा Free CIBIL Score आणि Report मिळणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
Free CIBIL Score वर्षातून किती वेळा मिळतो?
CIBIL च्या अधिकृत Website वरून Free CIBIL Score आणि Report प्रत्येक Calendar Year मध्ये एकदाच मिळतो.
Calendar Year म्हणजे January ते December.
उदाहरणार्थ, तुम्ही ऑगस्ट 2026 मध्ये CIBIL कडून तुमचा Free CIBIL Score आणि Report घेतला, तर त्याच Calendar Year मध्ये पुन्हा Free Report मिळणार नाही. CIBIL च्या माहितीनुसार, 1 जानेवारी 2027 पासून पुढील Free Report साठी तुम्ही पात्र होऊ शकता.
थोडक्यात,
- CIBIL Score Check करणे:
तुम्ही स्वतःचा Score नियमितपणे Check करू शकता. स्वतःचा Score Check केल्याने तो कमी होत नाही. - Free CIBIL Score & Report:
CIBIL कडून मिळणारा Free Score आणि Report प्रत्येक Calendar Year मध्ये एकदाच उपलब्ध आहे.
CIBIL Report मध्ये चुकीची माहिती आढळल्यास काय करावे?
CIBIL Report Check करताना तुमच्या नावावर चुकीचे Loan, Credit Card किंवा चुकीची परतफेडीची माहिती दिसली तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.
उदाहरणार्थ, तुम्ही कर्ज पूर्णपणे फेडले आहे, पण Report मध्ये ते अजूनही चालू दिसत असेल किंवा तुम्ही कधीही घेतले नसलेले Loan तुमच्या नावावर दिसत असेल, तर त्याची तपासणी करणे गरजेचे आहे.
1. चुकीची माहिती नीट तपासा
Report मध्ये नेमकी कोणती माहिती चुकीची आहे, हे पाहा.
2. संबंधित Bank किंवा कर्ज देणाऱ्या संस्थेशी संपर्क करा
चुकीची माहिती असल्यास संबंधित Bank किंवा Financial Institution शी संपर्क करून ती दुरुस्त करण्याची विनंती करा.
3. CIBIL कडे तक्रार करा
गरज असल्यास CIBIL च्या Website वरून त्या चुकीच्या माहितीसाठी Dispute (तक्रार) नोंदवू शकता. CIBIL च्या माहितीनुसार Credit Report मधील चुकीच्या माहितीबाबत Dispute करता येतो.
Free CIBIL Score Check करताना कोणती काळजी घ्यावी?
फक्त अधिकृत CIBIL Website वापरा
अनोळखी Website किंवा Link वरून CIBIL Score Check करू नका.
तुमची वैयक्तिक माहिती सुरक्षित ठेवा
PAN, Mobile Number किंवा इतर माहिती संशयास्पद Website वर देऊ नका.
OTP कोणालाही सांगू नका
कोणीही OTP मागितला तर तो शेअर करू नका.
फसवणुकीच्या दाव्यांपासून सावध रहा
“CIBIL Score वाढवून देतो” असे सांगून पैसे मागणाऱ्यांपासून सावध रहा.
Credit Report नीट तपासा
तुमच्या नावावर अनोळखी Loan किंवा Credit Card आहे का, हे पाहा.
लक्षात ठेवा:
Free CIBIL Score Check करण्यासाठी अधिकृत CIBIL Website वापरा आणि तुमची वैयक्तिक माहिती सुरक्षित ठेवा.
निष्कर्ष
CIBIL Score हा तुमच्या Credit History मधील एक महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे भविष्यात Loan किंवा Credit Card घेण्याचा विचार असेल, तर आधी तुमचा CIBIL Score आणि Credit Report Check करून ठेवणे चांगले.
तुम्ही TransUnion CIBIL च्या अधिकृत Website वरून Free CIBIL Score आणि Report पाहू शकता. स्वतःचा Score Check केल्यामुळे तो कमी होत नाही. Report पाहताना तुमच्या नावावर कोणते Loan किंवा Credit Card आहेत, EMI ची माहिती योग्य आहे का आणि काही अनोळखी किंवा चुकीची नोंद आहे का, हेही तपासा.
जर Report मध्ये काही चुकीची माहिती आढळली, तर संबंधित बँकेशी संपर्क करा आणि गरज असल्यास CIBIL कडे Dispute नोंदवा.
थोडक्यात, फक्त CIBIL Score किती आहे हे पाहणे पुरेसे नाही. तुमच्या Credit Report मधील माहितीही योग्य आहे का, हे वेळोवेळी तपासणे तितकेच महत्त्वाचे आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
1. CIBIL Score मोफत Check करता येतो का?
हो. TransUnion CIBIL च्या अधिकृत Website वरून Free CIBIL Score आणि Report पाहता येतो.
2. स्वतःचा CIBIL Score Check केल्याने तो कमी होतो का?
नाही. स्वतःचा CIBIL Score किंवा Credit Report Check केल्याने तुमच्या Score वर नकारात्मक परिणाम होत नाही.
3. Free CIBIL Score आणि Report वर्षातून किती वेळा मिळतो?
CIBIL च्या अधिकृत माहितीनुसार, Free CIBIL Score आणि Report प्रत्येक Calendar Year मध्ये एकदाच उपलब्ध आहे.
4. CIBIL Report मध्ये चुकीची माहिती आढळल्यास काय करावे?
सर्वप्रथम संबंधित Bank किंवा Financial Institution शी संपर्क करा. आवश्यक असल्यास CIBIL च्या Website वरून Dispute नोंदवू शकता.
5. CIBIL Score चांगला असल्यास Loan नक्की मिळतो का?
नाही. CIBIL Score महत्त्वाचा असला तरी Loan मंजूर करताना Bank तुमचे उत्पन्न, सध्याची कर्जे, परतफेडीची क्षमता आणि इतर बाबीही विचारात घेऊ शकते.